8 سپتامبر 2023- دیابت نوع 1، یک بیماری خود ایمنی است که منجر به اختلال در متابولیسم گلوکز می شود و نیاز به تجویز مادام العمر انسولین دارد. در حالی که علت این واکنش خودایمنی هنوز مشخص نیست، عفونت های ویروسی در کودکان خردسال به عنوان عوامل محیطی بحرانی منجر به دیابت نوع 1 پیشنهاد شده اند.
یک تیم بین المللی از محققان از پلتفرم جهانی پیشگیری از دیابت خود ایمنی(GPPAD)، اکنون افزایش بروز خودایمنی جزایر در کودکان خردسال با خطر ژنتیکی دیابت نوع 1 که به عفونتSARS-CoV-2 مبتلا شدند را گزارش کردند. این یافته ها در مجلهJAMA منتشر شد.
در دیابت نوع 1، سیستم ایمنی در برابر سلول‌های بتا جزایر پانکراس واکنش نشان می‌دهد و در نهایت آنها را از بین می‌برد. این سلول ها مسئول تولید انسولین هستند، هورمونی که برای تنظیم سطح گلوکز و حفظ انرژی مورد نیاز بدن، ضروری است.عوامل ژنتیکی و محیطی هر دو در پاتوژنز خودایمنی جزایر دخیل هستند و عفونت های ویروسی یکی از عواملی است که تصور می شود خطر ابتلا به دیابت نوع 1 را افزایش می دهد. با شیوع بیماری همه گیر COVID-19، بروز دیابت نوع 1 افزایش یافت. با این حال، مشخص نبود که آیا این به دلیل عفونت SARS-CoV-2 بوده و آیا عفونت منجر به افزایش خودایمنی جزایر شده است یا خیر.
نویسنده ی این مطالعه، دکتر ماریجا لوگار از مرکز درمان‌های احیاکننده درسدن (CRTD) در دانشکده پزشکی دانشگاه صنعتی TUD Dresden، توضیح داد: ما این شانس را داشتیم که کودکان شرکت کننده در کارآزمایی اولیه انسولین خوراکی (POINT) را دنبال کنیم و زمان عفونت SARS-CoV-2 را با ظهور اتوآنتی‌بادی‌های جزایر، مرتبط کنیم. کارآزمایی POINT، مطالعه ای است که در آلمان، لهستان، سوئد، بلژیک و بریتانیا، توسط پروفسور Anette-Gabriele Ziegler از موسسه تحقیقات دیابت هلمهولتز مونیخ و دانشکده پزشکی دانشگاه فنی مونیخ هدایت می شود. کارآزمایی POINT از سال 2018 تا 2021 از نوزادانی با حداقل 10 درصد خطر ژنتیکی تعریف شده برای ایجاد اتوآنتی بادی جزایر، ثبت کرد.
خطر ایجاد اتوآنتی بادی جزایر پس از عفونت COVID-19 افزایش یافت
اتوآنتی بادی ها علیه جزایر پانکراس، اولین علامت دیابت نوع 1 هستند و شروع بیماری را نشان می دهند. برای تعیین اینکه آیا عفونت SARS-CoV-2 بر ایجاد علائم اولیه دیابت نوع 1 تأثیر می گذارد، محققان اتوآنتی بادی های جزایر و آنتی بادی های SARS-CoV-2 را در فواصل دو تا شش ماهه از سن 4 تا 24 ماهگی در 885 کودک آزمایش کردند. تعداد 170 نفر از این کودکان(تقریباً 20 درصد) در طول همه‌گیری، آنتی‌بادی‌هایی علیه SARS-CoV-2 تولید کردند، که نشان می‌دهد آنها به این ویروس آلوده شده‌اند. فراوانی کودکانی که اتوآنتی بادی جزایری تولید کردند در کودکان مبتلا به عفونتSARS-CoV-2 در مقایسه با کودکان بدون عفونت، بیش از دو برابر بیشتر بود.
پروفسور اتزیو بونیفاسیو، رهبر گروه تحقیقاتی در CRTD و نویسنده ارشد این مطالعه، توضیح داد که زمان ظهور اتوآنتی بادی جزایر در رابطه با عفونت SARS-CoV-2 در این کودکان قابل توجه بود. با این حال، قابل توجه ترین یافته این بود که خطر ایجاد اتوآنتی بادی جزایر در کودکانی که قبل از 18 ماهگی، و به ویژه در حدود یک سالگی به این ویروس آلوده شده بودند، بالاترین میزان بود. این کودکان 5 تا 10 برابر بیشتر در معرض خطر تولید اتوآنتی بادی های جزایری بودند که منجر به دیابت نوع 1 در مراحل بعدی زندگی می شود. این سن بسیار مهمی برای کودکانی است که از نظر ژنتیکی در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستند و همین دلیل اصلی این بود که ما توانستیم این ارتباط را ببینیم.
مطالعات قبلی، ارتباطی را بین بروز دیابت نوع 1 و تشخیص COVID-19 گزارش کرده بودند، اما این اولین موردی است که عفونت SARS-CoV-2 را با شروع خودایمنی جزایر مرتبط می‌داند.
مطالعات بیشتری برای تعیین پتانسیل پیشگیری مورد نیاز است
توجه به این نکته مهم است که اگرچه ارتباط زمانی واضحی بین عفونت SARS-CoV-2 و ایجاد اتوآنتی بادی‌های جزایر کشف شد، اما بسیاری از کودکان بدون کووید-19 نیز اتوآنتی‌بادی‌های جزایر تولید کردند.
پرفسور اتزیو بونیفاسیو،گفت: دیابت نوع 1 یک بیماری تک عاملی نیست. با این حال، این مطالعه مجدداً ارتباط بین عفونت ویروسی و دیابت نوع 1 را درست در همان ابتدای فرآیند و در سن بحرانی حساسیت نشان داد.اگرچه مکانیسم دقیق افزایش خطر خودایمنی جزایر در کودکان ناشناخته است، این یافته‌ها ممکن است به یافتن راه‌هایی برای پیشگیری از دیابت نوع 1 کمک کند.
پرفسور Anette-Gabriele Ziegler، گفت: از آنجایی که واکسنی در دسترس است، این سوال مطرح می‌شود که آیا واکسیناسیون علیه ویروس‌های مرتبط با خودایمنی جزایر می‌تواند راهی برای پیشگیری از حداقل برخی از موارد دیابت نوع 1 باشد یا خیر. دیابت نوع 1 یک بیماری مادام العمر است که میلیون ها کودک و بزرگسال را در سراسر جهان تحت تاثیر قرار می دهد. ما متقاعد شده ایم که سرمایه گذاری در راهبردهای پیشگیری اولیه مانند آنچه در GPPAD آزمایش شده است، برای کاهش افزایش بروز این بیماری درکودکان مهم است.
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2023-09-islet-autoimmunity-young-children-covid-.html